- Sżrustig (pH) getur veriš of hįtt eša of lįgt.
Sżrustig eša pH vatns hefur margvķsleg įhrif į efni ķ vatni.
Sżrustig ętti aš vera milli pH 6-8. Of hįtt pH getur valdiš
vandręšum sérstaklega į seišastigi og žarf aš gefa žvķ sérstakar
gętur žegar er notaš jaršhitavatn
og ķ tengslum viš jįrnmagn og ammónķak ķ eldisvatni (sjį nįnar ķ
sjśkdómakafla). Ef jįrn er ķ vatni, sem kemur fyrir ķ
jaršhitavatni og vatni śr mżri eša bergi, getur žaš veriš
hęttulegt viš pH 6-7. Viš žaš sżrustig geta 2 mg/L af jįrni
drepiš fisk. Žvķ ber aš foršast mżravatn.
Of lįgt pH getur leitt til of mikils styrks koltvķsżrings (CO2)
ķ kerjum. Sums stašar getur įl leystst śr bergi og er žaš
hęttulegt fiskum.
- Mįlmjónastyrkur vatnsins. Fiskar eru mjög viškvęmir
fyrir mįlmjónum, svo sem
žungmįlmajónum - jįrni, kopar, blżi, sinki og kvikasilfri og
einnig įli. Jįrn getur, vegna oxunar bakterķa falliš śt sem brśnt
slķm į tįlkn fiska og kęft žį. Stundum veldur mengun aukinni
śtskolun žessara efna śr bergi eša jaršvegi. Sem dęmi mį nefna aš
sśrt regn eykur leysni og śtskolun žeirra. Mįlmar ķ leišslum eša
mįlmur sem kemst ķ snertingu viš vatn getur leystst uppp aš
einhverju leyti. Mįlmar geta haft samverkandi įhrif (ž.e.
heildarmagn žeirra skiptir mįli en ekki styrkur hvers fyrir sig)
og įhrif žeirra eru meiri ķ ferskvatni en sjó.
Ef vatniš inniheldur of mikiš jįrn veršur aš grķpa til sérstakra
rįša til aš minnka styrk žess ķ vatninu. Sértęka lķfhreinsa mį
smķša ķ žessum tilgangi. Vatniš (vel loftaš) er lįtiš renna gegnum
yfirboršsrķkt efni eins og plasthringi (loftarahringi) eša vikur
žar sem jįrn-bakterķur geta fest sig og unniš jįrn śr vatninu.
Einnig er hęgt aš mešhöndla vatniš meš ozon (O3) sem umbreytir
Fe2+ ķ hęttuminna Fe3+. Ef nota į slķkar ašferšir er
rįšlegt aš leita eftir sérfręšiašstoš.
- Vetnissślfķš. (Brennisteinsvetni) Žaš getur bęši
veriš til stašar ķ söltu og fersku
vatni, og bęši į ójónušu (H2S) og jónušu formi (HS-). Hiš
ójónaša form er mjög eitraš fyrir fisk. Ķ basķsku vatni (hįtt pH
t.d. pH 9) er minna en 1% af vetnissślfķši į ójónušu formi en viš
lęgra pH eins og pH 7 er 50% ójónaš og svo er 99% žess ójónaš
viš pH 5. Hęttumörk fyrir vetnissślfķš eru um 0,002 mg/L ķ fersku
vatni en 0,005 mg/L ķ fullsöltum sjó.
Jaršhitavatn (bęši salt og ferskt) getur innihaldiš vetnissślfķš.
Žvķ žarf alltaf aš męla vetnissślfķš ef blanda į jaršhitavatni
beint ķ eldisvatn. Ķ raun er slķk blöndun alltaf varasöm af fleiri
įstęšum og skyldi gerast meš ķtrustu varśš.